(VERSION  finale   du   vendredi 05 JUIN 09 )

Một hôm, Kim Loan, bạn cũ đến chơi nhà. Đang loay hoay trong bếp, hát mélodie câu đầu bản "Cuộc Tình Đã Mất", tôi ngạc nhiên khi nghe Loan ngân nga tiếp câu sau.

-Ủa, bồ cũng biết bài đó hả ?

-Lúc trước, Loan ở bên Miên, học tiếng Việt bằng bài hát. Loan thích bài đó lắm, mà không biết tên, không biết tác giả.

-Còn mình thì mới biết bài này, sáng tác của nhạc sĩ Xuân Vi..nh, thầy nhạc của mình. Rất buồn, ông ấy vừa mới mất.

Un jour du mois de Mai, le22/05, Loan, mon ancienne camarade de classe du Vietnam, vient me rendre visite. Nous nous affairons dans la cuisine. Je chantonne la première phrase de la chanson "Cuộc Tình Đã Mất";

Je suis surprise d'entendre Loan continuer la deuxième phrase.

-Oh, tu connais aussi cette chanson?

-Oui, lorsque j'étais au Cambodge (dans les années 1970), j'apprenais le vietnamien  grâce aux chansons entendues à la radio vietnamienne. J'aime beaucoup cette chanson, mais je n'en connais pas le titre, ni le nom de l'auteur.

-et moi, je viens de connaitre cette chanson, c'est composé par le musicien Xuân Vinh, qui m'a enseigné la musique. Comme c'est triste, il vient de décéder récemment.

J'ai écrit un petit texte à sa mémoire.

***

Viết về cố nhạc sĩ Xuân Vinh (6/1943 - 02/2009).

« Người nằm xuống, bạn bè tiếc thương,

Người ra đi, người thân đau lòng,

Đã xa rồi, cuộc đời yêu dấu,

Kiếp con người tựa như bóng câu.. »

(Lời 1 bài hát của Đỗ Vy Hạ, hôm tang lễ nhạc sĩ Xuân Vinh ngày 06/03/2009. )

Tình cờ ngày hôm qua 16/05/2009, tôi gọi điện thoại cho Anh Kim, em trai Nhạc sĩ Xuân Vinh để biết tin tức. Thì ra Anh ấy đang làm cơm nhân dịp 100 ngày của ông anh, đốt nhang mời anh về.

 

Được biết trước đây, ngày thứ hai 02/02/2009, Nhạc Sĩ Xuân Vinh còn ra khỏi nhà, đi charger lại cái carte de téléphone. Và ngày thứ tư 04/02/2009, thì ông hàng xóm không còn nghe tiếng vặn télé bên cạnh như mọi khi nữa…

Nhạc sĩ Xuân Vinh đến với gia đình chúng tôi vào khoảng tháng 10/2008.Với ông, trong nhà chúng tôi có tiếng đàn với những bản nhạc êm dịu ngoại quốc. Chồng tôi thích nghe Rain and Tears, Valse musette « Mon Amant de St Jean », hay Love Story, Love is blue ...

 Hồi nhỏ ở VN, tôi có học một chút piano với cô Được, học trò bà Gs Nguyễn Khắc Cung. Hơn 30 năm sau này, được dịp học thêm đàn tranh với chị Oanh, chị khuyến khích tôi học tiếp nhạc lý và piano. Với nhạc sĩ Xuân Vinh , tôi được biết thêm rythme trên clavier électronique, và harmonie pratique.

Ông nói tôi « Chịu khó học đi, có thày đến nhà dạy tận tâm ».

Ông có cái máy nhỏ như cái calculatrice, để xem tương đương tempo của cái đàn Yamaha PSR 37 cũ của tôi mua năm 1990, với tempo trên đàn mới MC-49…

 

Bước đầu học với ông hơi bỡ ngỡ, ông có cái chronomètre canh giờ, làm tôi quýnh...

Tôi xin ông chỉ tôi đánh bài « Lối về xóm nhỏ » của nhạc sĩ Trịnh Hưng mà tôi đã may mắn gặp ở Pháp.  

Khi tôi nói đến bài  hát thiếu nhi sinh hoạt hướng đạo hồi xưa mà tôi tìm kiếm lại trong trí ức, ông không nói gì, có lẽ không phải là sở thích của ông. Còn khi nhắc đến « Bài ca tạm biệt », của nhạc sĩ Viết Chung, ông nhớ ra bài ấy thường nghe hàng tuần trên chương trình « Nguời cày có ruộng » trên tivi hồi trước.

Xem bài « Cuộc Tình Đã Mất » của ông, tìm thấy trên Youtube, ông nói lời bài hát có 1 câu bị sửa :

Cuộc tình như cút bắt theo nhau,

( tiếng Pháp gọi là jeu de cache cache),

chữ cút bắt, 

cô Thiên Trang, vì  giọng nam khó đọc, nên đã sửa lại thành :

Cuộc tình như gió cuốn trôi mau, để dễ hát, nhưng sai ý của tác giả.

 

http://www.flickr.com/photos/nhacsixuanvinh/3589113915/in/set-72157619064404501/

Ông có nhắc đến ca sĩ Elvis Phương, lúc trước, muốn hát bài của ông, phải trả tiền…

Ông có nói đến nhạc sĩ Nguyễn Trung Cang và Lê Hựu Hà, cùng thời với ông.

Ông có kể, ngày 1 tháng 5 năm 75, ông nghe loại nhạc mới ở VN có ảnh hưởng nhạc Trung Hoa, thấy không thích hợp với ông...

Một người bạn ông là pianiste kẹt lại, không được dạy piano- dụng cụ impérialiste, phải xoay qua dạy accordéon, phải bán đàn, sửa soạn vượt biên, cả gia đình bị giết.

Ông có than, mấy năm nay sức khoẻ kém vì làm việc nhiều. Ngoài những ngày đi dạy học và chơi nhạc tại tư gia, ông dành ngày thứ tư đi kiné, chữa bệnh…    Trong nhà ông có gió luà, mùa đông lạnh nhưng mùa hè thì mát…Ngày thứ sáu 26 tháng 12 sẽ không đến dạy học.  Ông "khoe" ông điều đình được với kiné, có thêm một séance chữa bệnh, ông coi như món quà cuối năm của ông.

Cuối tháng 12, mất việc đàn một cách bất ngờ ở Cachan, ông tỏ ra xúc động mạnh. Sau đó, ông  nhờ, và tôi đã lái xe đến Centre, lấy dụng cụ.

Với ông, tôi có học bản nhạc « Exodus », liên quan đến người di dân Do Thái.

Ba tôi hỏi ông viết bài về văn hoá, để đăng báo Tết Aphavina, ông đem lại 3 bài thơ đã viết từ trước.

Ông soạn thêm accords « jazzy », đem tới cho tôi 2 trang bài « Petite Fleur ». Tôi rất thích, nói với ông là vừa mới đây, có mấy bà bạn nguời Pháp có cho tôi nghe bài này, của nhạc sĩ Sydney Bechet đã từng sống ở Pháp.

Ngày 30 Janvier, ngày hôm chót gặp ông, khảo bài, và dạy đàn đệm bài Biệt Ly (tôi  xin ông học bài này vì mẹ tôi biết ). Ông có vẻ mệt mỏi, uống thêm ly trà thứ hai, than là đau bụng ( ?) vì ăn bánh mì vội trên xe bus. Thấy ông nhăn mặt …Tôi tìm vài gói thuốc Smecta đưa ông.

Trên đường  ra trạm bus 172 đi về, ông vui khi nghĩ đến ngày 15 Février, sẽ chơi nhạc tại nhà bác Nhuế nhân dịp Tết, sẽ đem cái đàn nhỏ, nhẹ …

Thời gian đó, tôi đang lo tập  dợt  đàn tranh với Thúy, Xuyến ở Bourg la Reine. Các sœur đang sửa soạn Tết Kỷ Sửu và giới thiệu dòng Notre Dame du Calvaire ngày thứ ba 03 Février.

Rồi không có tin của Nhạc sĩ Xuân Vinh nữa…

Hỏi thăm chung quanh…

Các chị ở hội ACVN, anh Nghĩa ở Cộng đoàn công giáo Antony…

Ngày Chủ nhật 08/02, nhân dịp gặp nghệ sĩ Hiệp ở Tết Tổng Hội Sinh Viên tại Massy, cũng hỏi thăm tin của ông. Tìm địa chỉ trên annuaire inversé. Ngày thứ bảy 14/02, hai vợ chồng tôi đến rue de Chartres, không nhớ đúng số nhà, nên không tìm thấy tên người việt nào ở immeuble số 19 …

Mấy ngày sau, gọi điện thoại các nơi, nhà thuơng Paris (APHP), không có tên ông trong danh sách admissions. Mairie de Paris 18è, quartier la Goutte d’or, Assistante Sociale cho biết có tên ông, điạ chỉ số 11, sanh tháng 6-1943, có carte emeraude, nhưng họ không biết tin về ông.

Cuối cùng,  chồng bảo gọi pompiers, hỏi tìm « une personne âgée isolée en danger », họ chỉ dẫn gọi các hàng xóm :

Cậu bé Menghi cùng immeuble, có xuống mượn hộp quẹt nhưng không thấy có đèn. Ông hớt tóc dưới nhà, mấy ngày hôm nay không thấy ông nhạc sĩ  đi qua …

Gọi lại pompiers, kỳ này họ đi liền….

Sau, vẫn từ nhà, tôi gọi lại ông hớt tóc, xác nhận ông nhạc sĩ  đã mất.

Lúc ấy là ngày thứ tư, 18 giờ, sau khi đưa con trai đi bác sĩ về…

Điện thoại cho cô Toàn, điện thoại cho anh Nghiã, cầu nguyện cho nhạc sĩ Xuân Vinh...

Cuối cùng gia đình đã liên lạc được.

Chị Thy Như lo giúp việc tang lễ...

Xin cảm ơn tất cả.

Xin cảm ơn các công đoàn công giáo vùng Paris đã cầu nguyện cho ông.

(Theo lời anh Kim, em của  nhạc sĩ Xuân Vinh, đã viết thơ cho “procureur “, thì nhạc sĩ Xuân Vinh ra đi đột ngột vì bị AVC, hémorragie cérébrale).

Ngày hôm nay,  nhạc sĩ Xuân Vinh không cần phải đem theo sac à dos, không cần đem chai Tropicana và bánh biscuit, không cần gậm bánh mì, không phải đi trễ xe bus, không phải đi nhầm xe bus 162, không phải đội mũ "casquette fourrée" đi làm mùa đông nữa…

Có lẽ ông đang đàn và hát :

Do si ré do si ré do la fa ré do…

M.A. 17-05-2009